Vấn đề minh bạch doanh nghiệp.

1. Một số trường hợp gian lận khiến doanh nghiệp lao đao.

I. TNA – Thất thoát gần như toàn bộ hàng tồn kho.

Năm 2023, tổng giá trị hàng tồn kho của TNA là 1.118 tỷ.

TNA gửi hàng tồn kho tại công ty thép Nguyễn Minh với giá trị 1.037 tỷ. Nhưng khi kiểm toán vào kiểm kê tài sản vào 2023 thì không thể xác định được khoản mục hàng mục hàng tồn kho có đúng với giá trị trên báo cáo hay không. Vậy gần như toàn bộ hàng tồn kho của TNA tại thời điểm đó đang có nguy cơ bị thất thoát.

Việc thất thoát gần như toàn bộ hàng tồn kho đã khiến cho TNA không có hàng để bán, từ đó không có dòng tiền để xoay vòng vốn, và hệ quả là từ một doanh nghiệp với doanh thu hơn 6 nghìn tỷ trong 2022, đến hiện tại liên tục thua lỗ và chỉ còn hoạt động cầm chừng.

Hiện nay, cổ phiếu TNA đã mất 85% vốn hóa tính từ mức đỉnh của năm 2022 và đang bị đình chỉ giao dịch vì sai phạm nhiều quy định về chậm nộp báo cáo tài chính kiểm toán, điều này gây thiệt hại lớn đối với các cổ đông đã tin tưởng và đồng hành với doanh nghiệp.

II. TTF – Vua gỗ một thời sa cơ vì gian lận.

Trong quá khứ, TTF từng được mệnh danh là vua gỗ của Việt Nam với doanh thu năm 2011 lên đến gần 3.000 tỷ.

Đã từng có thời điểm Vingroup muốn thâu tóm TTF để hoàn thiện hệ sinh thái. Cụ thể, đầu T5/2016, Vingroup thông qua công ty con là CTCP đầu tư xây dựng Tân Liên Phát đã bỏ ra 1.800 tỷ để mua 72 triệu cổ phiếu TTF, tương ứng với 49% cổ phần. Ngoài ra, Vingroup còn có ý định chuyển đổi khoản vay cho TTF với giá trị 1.200 tỷ thành cổ phiếu, từ đó nâng tỷ lệ sở hữu lên thành 69%.

Kể từ khi hoàn tất việc mua 49% cổ phần của TTF, Vingroup đã thay thế tổng giám đốc và công ty kiểm toán BCTC (Báo cáo tài chính) của doanh nghiệp. Đến Q2/2016, tức là quý đầu tiên sau khi thay đổi đơn vị kiểm toán, giá trị của khoản mục hàng tồn kho thực tế của TTF bị phát hiện thiếu 1.051 tỷ so với BCTC.

Hơn 1.051 giá trị hàng tồn kho bị thiếu khi đó được hạch toán vào chi phí giá vốn hàng bán.

Điều này đã khiến cho TTF thua lỗ 1.271 tỷ trong năm 2016.

Sau khi công bố thông tin hàng tồn kho thực tế thấp hơn 1.051 tỷ so với BCTC, cổ phiếu TTF giảm sàn liên tục và đỉnh điểm mất hơn 90% giá trị. Sau đó, Vingroup cũng phải ngậm ngùi cắt lỗ cổ phiếu TTF khi nắm giữ chưa đầy 1 năm.

Việc hàng tồn kho của TTF xuất hiện nhiều vấn đề bất thường hoàn toàn có thể phát hiện được từ trước, bởi trong năm 2013 – 2014, doanh thu của TTF giảm gần một nửa nhưng giá trị hàng tồn kho lại tăng rất mạnh và ở mức lớn hơn cả doanh thu. Trong khi đó, hàng tồn kho của TTF chủ yếu là các sản phẩm liên quan đến gỗ, đây là sản phẩm dễ hỏng nếu như để lâu ngày trong kho. Nhưng một khi BLĐ đã muốn gian lận thì đến cả tập đoàn lớn nhất Việt Nam như Vingroup cũng khó có thể phát hiện được, chứ chưa nói đến là các nhà đầu tư nhỏ lẻ.

2. Bài học cho NĐT.

Do hoạt động quản lý ở Việt Nam vẫn còn lỏng lẻo và các bộ luật về bảo đảm quyền lợi cổ đông của các doanh nghiệp niêm yết vẫn chưa thực sự rõ ràng, điều này đã tạo ra nhiều kẽ hở để lãnh đạo doanh nghiệp tận dùng nhằm thực hiện các hành vi gian lận hoặc trục lợi bất chính.

Một khi ban lãnh đạo doanh nghiệp đã có ý định gian lận thì nhà đầu tư nhỏ lẻ rất khó để có thể phát hiện, nhưng vẫn có vài cách để giảm thiểu nguy cơ rơi vào tình trạng đầu tư vào những doanh nghiệp thiếu minh bạch như: Ưu tiên đầu tư vào những doanh nghiệp có hoạt động IR (Quan hệ cổ đông) mạnh, có tổ chức lớn hoặc quỹ ngoại là cổ đông lớn, báo cáo tài chính được kiểm toán bằng BIG 4, …

Nội dung được phân tích bởi đội ngũ ALIAS (vui lòng copy nhớ ghi nguồn):
MR TRỊNH THẾ HOÀN – Giám đốc TVĐT VPS.
MR TRẦN QUANG CHUNG – Trưởng phòng phân tích.
Zalo: 0366.282.656 hoặc 0345.666.656
Nhóm Zalo tư vấn của đội ngũ ALIAS: https://alias.vn/tham-gia-nhom-tu-van-cua-doi-ngu-alias/