Một số thương vụ Nhà nước thoái vốn (phần 1).

Ngày 17/05/2026, Chính phủ đã có buổi họp với 23 doanh nghiệp Nhà nước với nội dung trọng tâm là xử lý tình trạng nhiều doanh nghiệp chưa đáp ứng yêu cầu về tỷ lệ free float tối thiểu. Sau sự chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ, các doanh nghiệp bắt đầu công bố kế hoạch liên quan đến thoái vốn Nhà nước.

1. VGI.

VGI có cơ cấu cổ đông rất cô đặc do cổ đông lớn Viettel đang nắm giữ tới 99,03% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết. Tỷ lệ sở hữu của nhóm cổ đông nhỏ lẻ chưa đến 1%.

Để đáp ứng điều kiện niêm yết, VGI hiện đang triển khai định giá doanh nghiệp, làm việc với đơn vị tư vấn để xây dựng phương án chào bán cổ phần ra công chúng, đồng thời tìm kiếm NĐT chiến lược tham gia.

2. PLX

PLX là một trong số những doanh nghiệp nhà nước không đáp ứng đủ điều kiện niêm yết do có tỷ lệ free float dưới 10%.

Để khắc phục tình trạng này, PLX sẽ bán toàn bộ số cổ phiếu quỹ hiện có của tập đoàn là gần 23,3 triệu cổ phiếu, tương đương 1,8% vốn điều lệ, nâng tỷ lệ free float lên thành 11.2%.

3. BCM.

Hiện tại, Nhà nước đang sở hữu 95,44% cổ phần tại BCM, khiến tỷ lệ free float của doanh nghiệp chỉ ở mức 4,56%, thấp hơn ngưỡng 10% theo quy định.

Để đáp ứng tiêu chí của 1 công ty đại chúng, BCM gửi kiến nghị UBND tỉnh Bình Dương phê duyệt lộ trình giảm tỷ lệ vốn Nhà nước từ 95% xuống mức trên 65% bằng cách phát hành cổ phiếu ra công chúng.

Trong năm 2025, BCM từng lên kế hoạch phát hành riêng lẻ 300 triệu cổ phiếu thông qua hình thức đấu giá công khai với giá khởi điểm 69.900 đồng/cổ phiếu, dự kiến thu về tối thiểu 21.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, kế hoạch này đã bị hủy do diễn biến thị trường không thuận lợi.

Trong bối cảnh tỷ lệ free float vẫn thấp hơn quy định, BCM nhiều khả năng sẽ tái triển khai kế hoạch phát hành riêng lẻ trong năm 2026. 

4. BSR.

Đối với BSR, cổ đông Nhà nước PVN hiện đang nắm giữ 92,13% vốn, khiến tỷ lệ của cổ đông nhỏ lẻ chỉ đạt 7,87%. 

BSR đã báo cáo PVN và đề xuất phương án thoái thêm tối thiểu 2,13% vốn nhằm đưa tỷ lệ sở hữu của cổ đông lớn xuống dưới ngưỡng 90%. Lãnh đạo BSR cho biết phương án giảm tỷ lệ sở hữu của PVN sẽ dừng ở mức vừa đủ để đáp ứng quy định niêm yết, thay vì giảm sâu về 49% như đề án trước đây.

5. GAS.

GAS cũng có cơ cấu cổ đông rất cô đặc khi PVN nắm giữ tới 95,76% số cổ phiếu có quyền biểu quyết, trong khi 17.494 cổ đông còn lại chỉ sở hữu tỷ lệ trôi nổi 4,24%. 

Thay vì bán vốn, GAS đã chủ động làm việc với PVN, đồng thời báo cáo Bộ Tài chính và Chính phủ nhằm đề xuất một cơ chế riêng để GAS cùng một số doanh nghiệp quy mô lớn tiếp tục duy trì niêm yết với các giải pháp phù hợp. Khả năng cao BSR và GAS sẽ được bán vốn cho các đối tác chiến lược trong lĩnh vực dầu khí nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

6. GVR.

Bộ Tài chính đang là cổ đông lớn duy nhất của GVR, nắm giữ 96,77% số cổ phiếu có quyền biểu quyết. Do đó, GVR cũng không đáp ứng điều kiện công ty đại chúng.

Tuy nhiên, GVR là trường hợp đặc biệt hơn, do nằm trong danh mục 20 doanh nghiệp cơ cấu lại vốn Nhà nước nên theo Luật 68/2025/QH15, GVR không bị hủy tư cách công ty đại chúng dù chưa đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông.

Nội dung được phân tích bởi đội ngũ ALIAS, chỉ mang tính chất tham khảo (vui lòng copy nhớ ghi nguồn):
MR TRỊNH THẾ HOÀN – Giám đốc TVĐT VPS.
MS TRỊNH THỊ PHÚC – Trưởng phòng TVĐT VPS.
MS TRỊNH NGỌC HÀ – Chuyên viên TVĐT VPS.
Zalo: 0366.282.656 hoặc 0345.666.656
Nhóm Zalo tư vấn của đội ngũ ALIAS: https://alias.vn/tham-gia-nhom-tu-van-cua-doi-ngu-alias/