CTI – BOT QL91 được đền bù 1300 tỷ.

1. Bối cảnh và nguyên nhân phát sinh vướng mắc.

Dự án BOT nâng cấp Quốc lộ 91 và 91B (đoạn Km14+000 – Km50+889) được CTI triển khai và đưa vào khai thác từ năm 2016, theo hình thức thu phí tính lượt qua BOT. Hình thức này được áp dụng cho các tuyến quốc lộ và tỉnh lộ, nơi không thể xác định chính xác chiều dài sử dụng của từng phương tiện nên mức phí thu được áp dụng đồng đều cho mọi lượt xe, bất kể quãng đường thực tế đã đi dài hay ngắn. Điều này dẫn đến sự thiếu công bằng, đặc biệt là trong những trường hợp phương tiện chỉ sử dụng một đoạn ngắn cũng phải trả phí như toàn tuyến.

Điển hình là trạm thu phí T2 – nằm gần nút giao giữa Quốc lộ 91 và Quốc lộ 80 – nơi các phương tiện di chuyển quãng đường rất ngắn như từ tỉnh Đồng Tháp sang tỉnh An Giang qua cầu Vàm Cống vào QL80 phải qua trạm thu phí T2 (khoảng 700m của dự án BOT), vẫn phải trả phí toàn tuyến. Tình trạng này gây phản đối mạnh mẽ từ người dân và buộc trạm T2 phải dừng thu phí chỉ sau một năm hoạt động. Từ thời điểm đó, dự án gần như không tạo ra dòng tiền, dẫn đến không đủ khả năng trả nợ và duy trì vận hành. Lũy kế đến nay, doanh thu mới chỉ đạt khoảng 35% phương án tài chính ban đầu.

2. Hệ quả và áp lực tài chính lên CTI.

Sau khi cầu Vàm Cống thông xe (năm 2019), trạm T2 chính thức ngừng hoạt động. Trong khi đó, TP. Cần Thơ hiện đang đầu tư hai tuyến đường song hành, dự kiến đưa vào khai thác năm 2025, khiến lưu lượng phương tiện có xu hướng tránh cả trạm T1. Điều này càng làm trầm trọng thêm vấn đề phân lưu và có thể phá vỡ hoàn toàn phương án tài chính của dự án.

Tính đến đầu năm 2025, dự án BOT QL91 đã trở thành gánh nặng tài chính lớn đối với CTI khi không tạo ra doanh thu, trong khi doanh nghiệp vẫn phải chịu lãi vay và chi phí duy trì hệ thống hạ tầng.

3. Đề xuất chấm dứt hợp đồng và tiến trình chính sách tháo gỡ.

Trước tình hình đó, ngày 20/01/2025, CTI đã chính thức kiến nghị chấm dứt hợp đồng BOT trước thời hạn và đề xuất Nhà nước bố trí khoảng 1.800 tỷ đồng để mua lại toàn bộ dự án. Đây là một phần trong gói xử lý 7 dự án BOT gặp khó khăn với tổng chi phí dự kiến lên tới 11.710 tỷ đồng.