Game bán vốn ngân hàng

1. Doanh nghiệp không còn được tự ý khóa room ngoại.

Trong quá khứ, một số doanh nghiệp đã lợi dụng cơ chế được phép đặt giới hạn tỷ lệ sở hữu nước ngoài để khóa room ngoại ở mức rất thấp. Thậm chí có trường hợp khóa ở mức thấp hơn tỷ lệ nhà đầu tư ngoại đang sở hữu, khiến các nhà đầu tư ngoại buộc phải bán cổ phần và rút lui khỏi doanh nghiệp. Điều này không chỉ gây thiệt hại cho nhà đầu tư ngoại mà còn làm méo mó nguyên tắc bình đẳng trên thị trường vốn, tạo ra những bất cập trong quan hệ cổ đông.

Ngày 11/09/2025, Chính phủ thông qua Nghị định 245/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 155/2020/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán. Một trong những điều quan trọng nhất của Nghị định 245 là bỏ điểm e khoản 1 điều 139 của Nghị định 155. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không còn được phép tự ý đặt giới hạn sở hữu nước ngoài thấp hơn mức pháp luật cho phép. Trong 12 tháng tiếp theo, các doanh nghiệp phải công bố tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa.

Kể từ khi Nghị định 245 có hiệu lực vào tháng 9/2025, doanh nghiệp niêm yết được thay đổi tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa theo Nghị quyết Đại hội đồng cổ đông nhưng phải đảm bảo cao hơn tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa đã thông báo tại thời điểm gần nhất. Ví dụ: Mức trần room ngoại của doanh nghiệp là 49%, nếu được đại hội cổ đông thông qua thì có thể nâng lên các mức cao hơn như 65%, 100%, … Nhưng không được phép hạ room xuống thấp hơn mức 49%.

2. Nhiều ngân hàng phải nhanh chóng tìm cổ đông chiến lược.

Trên sàn chứng khoán hiện nay có nhiều ngân hàng đang khóa room ngoại thấp hơn mức trần cho phép của ngành như VIB, EIB, LPB, SSB, … Trước ngày 11/09/2026 (Sau 12 tháng nghị định 245 có hiệu lưc), các ngân hàng đang khóa room ngoại bắt buộc phải nâng tỷ lệ sở hữu nước ngoài lên bằng với mức trần room ngoại của ngành là 30%. Điều này sẽ thúc đẩy các ngân hàng tốt đang giữ room để chuẩn bị tìm đối tác chiến lược sẽ nhanh chóng thực hiện bán vốn.

3. Khuyến nghị.

2 ngân hàng có kỳ vọng sẽ sớm bán vốn với tỷ lệ lớn trong cuối 2025 hoặc 2026, kết hợp với định giá vẫn đang ở mức phù hợp là: VIB và EIB.