Bài học về tài sản ảo.

1. LTG – Vua gạo sụp đổ vì CEO tuồn tài sản doanh nghiệp ra sân sau.

Trong quá khứ, LTG từng là một trong những doanh nghiệp chế biến, kinh doanh gạo và thuốc bảo vệ thực vật lớn nhất Việt Nam. Năm 2023, tổng doanh thu của LTG lên đến 16.000 tỷ.

Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, LTG đang rơi vào giai đoạn khủng hoảng nghiêm trọng. Doanh nghiệp liên tục ghi nhận các khoản lỗ lớn, dòng tiền thiếu hụt và phát sinh tình trạng chậm thanh toán cho nông dân. Đáng chú ý, kể từ Q2/2024, công ty vẫn chưa công bố các báo cáo tài chính định kỳ, điều này chứng tỏ các số liệu bên trong của LTG quá tiêu cực nên doanh nghiệp không dám công bố với các cổ đông trên sàn chứng khoán.

Mọi sự khó khăn của LTG bắt đầu sau thời điểm ông Nguyễn Duy Thuận được bổ nhiệm vào chức CEO. Các khoản phải thu của doanh nghiệp tăng mạnh qua từng năm, từ khoảng 1.605 tỷ trong 2021 lên hơn 6.600 tỷ đồng vào năm 2023.

Khi quy mô các khoản phải thu tăng nhanh, giá trị các khoản phải thu khó đòi của LTG cũng có xu hướng gia tăng tương ứng. Điều này chứng tỏ chất lượng của các khoản phải thu đang có vấn đề, và không loại trừ khả năng đây là hành động tuồn tiền và tài sản của LTG sang các công ty sân sau. Tại cuối Q1/2024, tổng giá trị gốc của các khoản phải thu khó đòi là 826 tỷ và giá trị có thể thu hồi được chỉ còn 336 tỷ.

Khi dòng tiền bị “giam” phần lớn ở các khoản phải thu, LTG rơi vào tình trạng thiếu hụt tiền mặt nghiêm trọng để thực hiện các nghĩa vụ thanh toán với đối tác và nông dân. Áp lực vốn lưu động gia tăng khiến doanh nghiệp phải tìm đến giải pháp vay nợ để bù đắp thiếu hụt dòng tiền.

Tuy nhiên, việc gia tăng nợ vay chỉ có thể giải quyết bài toán thanh khoản trong ngắn hạn. Về bản chất, dòng tiền của LTG đang nằm trong các khoản phải thu có chất lượng kém, thậm chí có nguy cơ không thu hồi được, do đó việc gia tăng nợ vay không xử lý được gốc rễ vấn đề, mà còn làm tăng thêm áp lực tài chính.

Đến 2023, LTG rơi vào tình trạng thê thảm nhất trong hơn 30 năm hoạt động. Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh âm 2.942 tỷ, chủ yếu là do phải thu tăng 3.778 tỷ và chi phí lãi vay tăng mạnh lên mức 568 tỷ. Với một doanh nghiệp có vốn chủ sở hữu hơn 3.000 tỷ, nhưng các khoản phải thu lên tới hơn 6.600 tỷ, trong đó phần lớn đang có vấn đề và khó có khả năng thu hồi, điều này chẳng khác nào LTG chỉ còn cái vỏ, còn phần ruột đã bị rút ra bên ngoài.

Sau quãng thời gian kinh doanh bết bát, nợ tiền nông dân, … Đến ngày 15/07/2024, LTG đã miễn nhiệm chức danh tổng giám đốc đối với ông Nguyễn Duy Thuận. Ngay sau đó, LTG cũng kiện ông Nguyễn Duy Thuận với tội danh gian dối, có dấu hiệu vi phạm pháp luật, gây thất thoát tài sản của công ty.

Bài học rút ra: Trước khi lâm vào tình trạng khó khăn như hiện tại thì LTG chưa từng thua lỗ kể từ khi thành lập và doanh nghiệp luôn trả cổ tức bằng tiền đều đặn cho cổ đông. Chính quá khứ ổn định đó đã tạo ra niềm tin lớn trên thị trường và khiến nhiều nhà đầu tư mặc định rằng doanh nghiệp sẽ tiếp tục tăng trưởng trong tương lai. Tuy nhiên, đầu tư không phải là câu chuyện của quá khứ, mà là câu chuyện ở hiện tại và tương lai. Một doanh nghiệp từng tốt không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đó sẽ luôn tốt, và việc đánh giá sai thực trạng hiện tại có thể dẫn đến những quyết định đầu tư sai lầm.

2. TAR – Nhiều điểm bất thường.