REE vs SAM – Hai ngã rẽ khác biệt.

Năm 2000, REE và SAM là hai doanh nghiệp đầu tiên niêm yết trên sàn HOSE – mang theo kỳ vọng mở ra kỷ nguyên mới cho thị trường chứng khoán Việt Nam. Tuy nhiên, sau hơn 20 năm, REE ngày càng vững mạnh với vị thế là một holdco hạ tầng tỷ đô, còn SAM lại lận đận, định hướng không rõ ràng và dần bị thị trường lãng quên. Điều gì đã tạo ra sự khác biệt đó?

1. Chiến lược phát triển.

REE: mở rộng chiến lược theo chiều sâu.

REE chọn lối đi vững chắc, từ nền tảng cơ điện lạnh, doanh nghiệp từng bước mở rộng sang BĐS cho thuê, năng lượng, và nước – môi trường. Chiến lược “mở rộng theo trục hạ tầng phục vụ đô thị hoá” giúp REE không chỉ phân tán rủi ro mà còn tạo giá trị bền vững qua thời gian.

SAM: dàn trải thiếu kết nối ngành.

SAM Holdings đi theo hướng mô hình holdings, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp này sẽ đến từ các công ty con. Hiện nay, SAM đang sở hữu 6 công ty con trải đều từ viễn thông – BĐS nghỉ dưỡng – nhà ở – khu công nghiệp – tài chính. Tuy nhiên, phần lớn khoản đầu tư lại chưa mang về lợi nhuận ổn định. Việc mở rộng không có định hướng rõ ràng khiến SAM mất phương hướng và không tạo ra chuỗi giá trị ở từng mảng kinh doanh.

2. Hiệu quả hoạt động.

REE: Dòng tiền mạnh, lợi nhuận rõ ràng.

Năm 2024, REE ghi nhận lợi nhuận gộp tăng mạnh ở cả ba mảng chính. Mảng hạ tầng điện, nước tiếp tục là trụ cột chính chiếm tỷ trọng 62,74% trong cơ cấu lợi nhuận gộp. Mảng BĐS và cho thuê văn phòng cũng tăng trưởng ấn tượng, đạt gần 790 tỷ đồng, cao hơn 36% so với năm 2023. Trong khi đó, mảng cơ điện lạnh duy trì ổn định với lợi nhuận gộp khoảng 374 tỷ đồng. Nhờ đó, tổng lợi nhuận gộp toàn công ty tăng hơn 15%, cho thấy biên lợi nhuận cải thiện rõ nét.

SAM: Tài sản lớn nhưng hiệu quả thấp.

Tính đến Q1/2025, SAM đang sở hữu danh mục đầu tư liên doanh, liên kết trị giá 1.277 tỷ đồng. Tuy nhiên, phần lớn dự án vẫn trong giai đoạn đầu tư hoặc gặp khó khăn như chậm pháp lý (SAMLAND Riverside) hoặc đang chờ hạ tầng xung quanh hoàn thiện.

Dòng tiền vận hành yếu, hiệu quả thấp, buộc SAM phải phụ thuộc vào các hoạt động tài chính hoặc chuyển nhượng tài sản để xoay vòng vốn.

3. Quản trị, minh bạch & lòng tin nhà đầu tư.

REE – Minh bạch, tạo niềm tin lâu dài.

REE là một trong số ít doanh nghiệp trên HOSE luôn duy trì tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa (full room). Điều này đến từ việc REE duy trì báo cáo tài chính minh bạch, ban lãnh đạo có tiếng nói rõ ràng, có khả năng kế thừa bài bản (việc chuyển giao giữa các lãnh đạo cấp cao vẫn đảm bảo hoạt động ổn định). Dòng tiền liên tục, trả cổ tức đều đặn, giúp REE duy trì uy tín trong mắt quỹ đầu tư lớn.

Tháng 7/2024 vừa qua, quỹ Platinum Victory chào mua 4 triệu cổ phiếu REE với giá 80.000 đồng/cổ phiếu, cao hơn đáng kể so với thị giá – một minh chứng rõ ràng cho sức hút của REE.

SAM – Tín nhiệm giảm.

SAM nhiều lần thay đổi chiến lược kinh doanh, đổi tên công ty, tái cấu trúc nhưng kết quả không rõ ràng. Báo cáo tài chính và thông tin liên quan thường trễ nải, thiếu minh bạch, khiến NĐT thận trọng hơn, xếp cổ phiếu này vào nhóm “chỉ để đầu cơ”. Cơ cấu cổ đông của SAM những năm gần đây khá phân mảnh và không có sự hiện diện của các tổ chức. Thậm chí không có cổ đông nào nắm giữ trên 5% cổ phần SAM, ngay cả BLĐ công ty cũng không phải cổ đông lớn chính thức.

4. Tài sản có giá trị hay chỉ là kỳ vọng?

REE sở hữu tài sản đang vận hành và tạo ra dòng tiền thật, từ các tòa nhà văn phòng gần như kín khách thuê, nhà máy thủy điện đang hoạt động ổn định đến các dự án dân cư đã mở bán. Ngược lại, phần lớn tài sản của SAM mang tính kỳ vọng. Cụ thể, cảng Mỹ Thủy còn nhiều năm mới đi vào hoạt động. Ngoài ra, khu dân cư Nhơn Trạch vẫn chưa mở bán, dự án Riverside thì pháp lý chậm. KCN Tam Thăng 2 đầu tư tăng thêm nhưng chưa rõ tiến độ cho thuê.

Hai khởi đầu giống nhau – hai kết cục trái ngược. REE và SAM là câu chuyện điển hình để nhà đầu tư nhìn lại bài học cốt lõi: niềm tin và chiến lược quan trọng hơn tốc độ mở rộng.

Nội dung được phân tích bởi đội ngũ ALIAS (vui lòng copy nhớ ghi nguồn):
MR TRỊNH THẾ HOÀN – Giám đốc TVĐT VPS.
MS TRỊNH NGỌC HÀ – Trưởng phòng phân tích.
Zalo: 0366.282.656 hoặc 0345.666.656
Nhóm Zalo tư vấn của đội ngũ ALIAS: https://alias.vn/tham-gia-nhom-tu-van-cua-doi-ngu-alias/