Hiểu sâu về TIN & EVF.

1. Hoạt động kinh doanh.

Về bản chất, các công ty tài chính kiếm tiền bằng cách đi vay vốn → cho vay lại → ăn chênh lệch lãi suất (NIM). Điểm khác nhau là ở mô hình kinh doanh mà mỗi công ty lựa chọn.

Đặc thù của một công ty tài chính là không được phép huy động vốn từ cá nhân. Do đó, các công ty này sẽ phải sống nhờ dòng vốn uỷ thác từ các cổ đông lớn và phát hành giấy tờ có giá.

2. TIN (VietCredit). 

Từ sau 2018, TIN chuyển đổi từ mô hình công ty tài chính chuyên ngành sang công ty tài chính tổng hợp, tức là cho vay tiêu dùng trên toàn thị trường chứ không chỉ phục vụ 1 ngành cụ thể. 

Giai đoạn đầu, TIN đi theo mô hình tài chính tiêu dùng truyền thống, mở rất nhiều điểm bán hàng offline để tư vấn khách hàng, thẩm định và giải ngân (giống mô hình của FE Credit và Home Credit)

Tới năm 2023 – 2024, TIN bắt đầu thu hẹp mô hình truyền thống, đóng cửa hết các điểm bán offline, sa thải 86% nhân viên, để đi theo mô hình “Cho vay công nghệ số”. Đây là mô hình dịch vụ tài chính được “cắm vào” các nền tảng số của bên thứ 3 (như Grab, MoMo, Zalo…), để người dùng vay tiền/thanh toán ngay tại thời điểm họ phát sinh nhu cầu. Ví dụ: bạn mua hàng trên Shopee → có “Mua trước trả sau”; bạn gọi xe → có ví điện tử thanh toán…

Nhờ cắt giảm nhân sự, chi phí mặt bằng và đi theo đúng xu hướng công nghệ số, TIN bước vào giai đoạn tăng trưởng thần tốc.

Nguồn “đầu vào” tài chính của TIN chính là ngân hàng BVB (trước đây có tên là Viet Capital Bank) thông qua việc liên tục mua khối lượng lớn chứng chỉ tiền gửi do TIN phát hành. Tuy hiện tại BVB không hề góp mặt trong cơ cấu cổ đông của TIN, nhưng BLĐ của TIN đều là nhân sự cấp cao trong hệ sinh thái Bản Việt.

3. EVF.

Trái ngược với TIN, đối tượng khách hàng của EVF chủ yếu là các doanh nghiệp tư nhân, một phần nhỏ cho vay các công ty Nhà nước, rất ít cho vay tiêu dùng cá nhân. 

Do chủ yếu là làm việc trực tiếp với doanh nghiệp, EVF không cần mở nhiều điểm tư vấn offline như mô hình cũ của TIN. Công ty chỉ có gần 300 nhân sự, với tổng 3-4 chi nhánh, nhờ đó tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) của EVF luôn nằm trong nhóm thấp nhất của ngành tài chính ngân hàng. 

Trước đây, nguồn vốn của EVF chủ yếu đến từ việc nhận tiền gửi của EVN. Sau khi EVN thoái sạch vốn vào năm 2020, EVF chính thức trở thành tổ chức tài chính hoạt động độc lập (như một ngân hàng mini).

Sau khi EVN rời đi, EVF cũng mất đi nguồn vốn Nhà nước, từ đó doanh nghiệp thường xuyên phải phát hành trái phiếu và các giấy tờ có giá để bổ sung tài chính. Năm 2023, EVF chào bán tăng vốn cho cổ đông với tỷ lệ 1:1, huy động tổng 3.800 tỷ và đây cũng chính là thời điểm doanh nghiệp bước vào pha tăng mạnh.

Tuy nhiên, ở đợt chào bán này, EVF chỉ bán được 35,4% lượng CP chào bán cho cổ đông hiện hữu, 64,6% CP còn lại bị “ế”. Sau đó, lượng cổ phiếu chưa bán hết này đã được phân phối cho 34 NĐT với tổng giá trị khoảng 2.500 tỷ.

Nhóm NĐT mua lại ở đợt 2 này là các cổ đông lớn và người nội bộ EVF, trong đó, một số người có liên quan đến EIB. Cũng trong giai đoạn tháng 9,10/2023 này, người nội bộ của EVF bắt đầu xuất hiện nhiều trong bộ máy lãnh đạo của ngân hàng EIB. Do đó, dự đoán chính đợt chào bán này là khởi đầu cho mối liên hệ tiềm ẩn giữa EVF và EIB.

Để đảm bảo tăng trưởng tín dụng, EVF liên tục phải phát hành giấy tờ có giá để vay vốn từ các TCTD trong và ngoài nước. Trong năm 2025, EVF đã phát hành 895 tỷ đồng trái phiếu và dự kiến sẽ huy động thêm 1.000 tỷ qua kênh trái phiếu trong năm 2026. Trái chủ của EVF không được công bố cụ thể, nhưng theo đánh giá của đội ngũ, bên mua khả năng cao là các TCTD và ngân hàng có mối quan hệ mật thiết trong cùng hệ sinh thái (như EIB).

Nội dung được phân tích bởi đội ngũ ALIAS, chỉ mang tính chất tham khảo (vui lòng copy nhớ ghi nguồn):
MR TRỊNH THẾ HOÀN – Giám đốc TVĐT VPS.
MS TRỊNH NGỌC HÀ – Trợ lý phân tích.
Zalo: 0366.282.656 hoặc 0345.666.656
Nhóm Zalo tư vấn của đội ngũ ALIAS: https://alias.vn/tham-gia-nhom-tu-van-cua-doi-ngu-alias/